1. เริ่มต้นกับ Rust
Rust คืออะไร ทำไมถึงน่าเรียน และโปรแกรมแรกของคุณ
Rust คืออะไร
Rust เป็นภาษาโปรแกรมที่ได้โปรแกรมเร็วเท่า C และ C++ แต่ปลอดภัยกว่ามาก คอมไพเลอร์ของ Rust ตรวจโค้ดอย่างละเอียดก่อนจะยอมสร้างโปรแกรมให้ จึงจับบั๊กประเภทที่ภาษาอื่นปล่อยหลุดไปถึงผู้ใช้ได้ตั้งแต่ตอนเขียน เช่น ใช้หน่วยความจำที่คืนไปแล้ว ลืมจัดการกรณีที่ไม่มีค่า หรือสองเธรดแก้ข้อมูลเดียวกันพร้อมกัน
Rust ใช้สร้างได้ทั้งโปรแกรมบน Windows, เว็บเซิร์ฟเวอร์, เครื่องมือบรรทัดคำสั่ง, เกม ไปจนถึงระบบปฏิบัติการ
ภาษาคอมไพล์ หมายความว่าอะไร
โค้ด Rust ที่คุณเขียน (ไฟล์ .rs) คอมพิวเตอร์ยังรันไม่ได้ทันที ต้องผ่านคอมไพเลอร์ (rustc) ก่อน มันจะแปลงโค้ดเป็นไฟล์ .exe ที่รันได้เลย ขั้นตอนนี้เรียกว่า build ถ้าโค้ดผิด คอมไพเลอร์จะไม่ยอมสร้าง .exe และบอกว่าผิดตรงไหน
Cargo: ผู้ช่วยจัดการโปรเจกต์
ใน Rust แทบไม่มีใครเรียก rustc เอง เราใช้ Cargo ซึ่งมากับ Rust อยู่แล้ว Cargo ทำหน้าที่สร้างโปรเจกต์ build รันเทสต์ และดาวน์โหลดไลบรารี (ใน Rust เรียกไลบรารีว่า crate) จาก crates.io
| คำสั่ง | ทำอะไร | ใน Phai Studio |
|---|---|---|
cargo new ชื่อ | สร้างโปรเจกต์ใหม่ | File > New project |
cargo build | build | Ctrl+B |
cargo run | build แล้วรัน | Ctrl+F5 |
cargo test | รันเทสต์ | Ctrl+R, T |
cargo add ชื่อ | เพิ่ม crate | Project > Manage Crates |
โครงสร้างโปรเจกต์
hello/
├── Cargo.toml ← ชื่อโปรเจกต์ เวอร์ชัน และ crate ที่ใช้
└── src/
└── main.rs ← โปรแกรมเริ่มทำงานที่นี่
โปรแกรมแรก
fn main() {
println!("สวัสดี Rust!");
}
fnคือการประกาศฟังก์ชันmainเป็นฟังก์ชันพิเศษ โปรแกรมเริ่มที่นี่เสมอ{ }ครอบสิ่งที่อยู่ในฟังก์ชันprintln!พิมพ์ข้อความแล้วขึ้นบรรทัดใหม่ เครื่องหมาย!บอกว่ามันเป็น macro (ตอนนี้คิดว่าเป็นฟังก์ชันชนิดพิเศษไปก่อน)- ทุกคำสั่งจบด้วย
;
ใส่ค่าลงในข้อความ
fn main() {
let name = "ไผ่";
let age = 7;
println!("ชื่อ {name} อายุ {age} ปี");
println!("ปีหน้าอายุ {} ปี", age + 1);
}
เขียนชื่อตัวแปรใน { } ได้เลย หรือใช้ {} เปล่า ๆ แล้วใส่ค่าตามหลัง
Comment
// บรรทัดนี้คอมไพเลอร์ไม่อ่าน ใช้อธิบายโค้ด
/* หรือแบบ
หลายบรรทัด */
/// comment สามขีด ใช้อธิบายฟังก์ชันที่อยู่ข้างล่าง แสดงตอนเอาเมาส์ชี้
cargo new hello แก้ main.rs ให้พิมพ์ชื่อของคุณสามบรรทัด กด Ctrl+F5 แล้วลองลบ ; ออกหนึ่งตัวเพื่อดูว่าคอมไพเลอร์บอกอะไร