ใช้งาน Phai Studio

Phai Studio คือโปรแกรมสำหรับสร้างโปรแกรม Windows ด้วย Rust แบบเดียวกับ Visual Studio: ลากปุ่มลงหน้าต่าง เขียนโค้ด กดรัน และไล่หาบั๊กได้ในที่เดียว ฟรีและเปิดซอร์ส

ก่อนเริ่ม: ติดตั้ง Rust

Phai Studio ใช้ Rust ของเครื่องคุณในการ build ถ้ายังไม่มี ตอนกด build ครั้งแรก Phai Studio จะถามว่าจะเปิดเว็บ rustup.rs ไหม ให้ดาวน์โหลด rustup-init.exe แล้วติดตั้งตามค่าที่ให้มา เท่านั้นก็พอ

rustup ต้องใช้ Microsoft C++ Build Tools ด้วย ตัวติดตั้งของ rustup จะบอกและพาไปติดตั้งให้ (ฟรี)

หน้าตาของโปรแกรม

ส่วนอยู่ตรงไหนใช้ทำอะไร
Toolboxซ้ายปุ่ม ช่องพิมพ์ รายการ ตาราง ฯลฯ ลากไปวางบนฟอร์ม
ฟอร์ม / ตัวแก้โค้ดกลางออกแบบหน้าต่าง หรือเขียนโค้ด เปิดหลายไฟล์เป็นแท็บได้
Project Explorerขวาบนไฟล์ทั้งหมดในโปรเจกต์ ดับเบิลคลิกเพื่อเปิด
Propertiesขวาล่างข้อความ ขนาด สี ชื่อ และ event ของสิ่งที่เลือกบนฟอร์ม
แผงล่างล่างErrors, Output, ผลค้นหา, ค่าตัวแปรตอนดีบัก, เทสต์ ฯลฯ

เปลี่ยนภาษาเมนูได้ที่ View > ไทย / English และเปลี่ยนธีมสว่าง/มืดได้ที่ View > Light / Dark

โปรเจกต์แรก: โปรแกรมทักทาย

  1. File > New project... เลือกโฟลเดอร์ ตั้งชื่อ เช่น hello
  2. จาก Toolbox ลาก Text box หนึ่งช่อง Button หนึ่งปุ่ม และ Label หนึ่งอันมาวางบนฟอร์ม
  3. ที่ Properties ตั้ง Name ของช่องพิมพ์เป็น name, ของ label เป็น greeting และของปุ่มเป็น greet พร้อมเปลี่ยน Text ของปุ่มเป็น ทักทาย
  4. ดับเบิลคลิกที่ปุ่ม Phai Studio จะสร้างฟังก์ชันสำหรับตอนกดปุ่มและเปิดโค้ดให้
  5. เขียนในฟังก์ชันนั้นให้เป็นแบบนี้:
    fn greet_clicked(&mut self, ui: &MainWindowUi) {
        let name = phai_ui::win::text_of(ui.name);          // อ่านข้อความในช่องพิมพ์
        phai_ui::win::set_text(ui.greeting, &format!("สวัสดี {name}"));  // แสดงใน label
    }
  6. กด F5 เพื่อ build และรัน พิมพ์ชื่อแล้วกดปุ่ม
ทุกอย่างที่ออกแบบบนฟอร์มเก็บไว้ในไฟล์ .phaiform แล้ว Phai Studio แปลงเป็นโค้ด Rust ให้ตอน build โค้ดที่คุณเขียนเองอยู่ในไฟล์ .rs ของคุณ ไม่โดนเขียนทับ

ออกแบบฟอร์ม

สี เส้นขอบ และมุมมนของทุก control มาจากไฟล์ theme.css อ่านวิธีแต่งได้ที่ ตกแต่งหน้าตาด้วย CSS

เขียนโค้ด

ตัวแก้โค้ดใช้ rust-analyzer ช่วย จึงทำได้เกือบทุกอย่างที่ Visual Studio ทำ:

Build รัน และแจกจ่าย

คำสั่งปุ่มลัดทำอะไร
Start DebuggingF5build แล้วรันพร้อมดีบักเกอร์ (หยุดที่ breakpoint ได้)
Start Without DebuggingCtrl+F5build แล้วรันเฉย ๆ
BuildCtrl+Bbuild อย่างเดียว ข้อผิดพลาดขึ้นในแท็บ Errors
Debug / Releaseเมนู BuildRelease ช้ากว่าตอน build แต่โปรแกรมเร็วกว่า ใช้ตอนแจกจริง
Publishเมนู Buildสร้างตัวติดตั้ง setup.exe ของโปรแกรมคุณ พร้อมเพิ่มไฟล์อื่นเข้าไปได้
Manage Cratesเมนู Projectค้นหาและเพิ่มไลบรารีจาก crates.io

ถ้า build ไม่ผ่าน ดับเบิลคลิกบรรทัดในแท็บ Errors เพื่อไปยังจุดที่ผิด หรือกด F8 ไล่ไปทีละข้อ ไม่เข้าใจข้อความ? ดู บทที่ 10

ดีบัก: หาว่าโปรแกรมผิดตรงไหน

  1. คลิกที่ขอบซ้ายของบรรทัด (หรือกด F9) จะได้จุดแดง เรียกว่า breakpoint
  2. กด F5 โปรแกรมจะหยุดเมื่อมาถึงบรรทัดนั้น มีลูกศรเหลืองบอกตำแหน่ง
  3. แท็บ Locals แสดงค่าตัวแปรทุกตัว ณ ตอนนั้น ดับเบิลคลิกเพื่อแก้ค่าได้
  4. เดินทีละบรรทัดด้วย F10 (ข้ามฟังก์ชัน) หรือ F11 (เข้าไปในฟังก์ชัน), Shift+F11 ออกจากฟังก์ชัน
  5. กด F5 อีกครั้งเพื่อไปต่อ หรือ Shift+F5 เพื่อหยุด

เครื่องมือดีบักเพิ่มเติม

เครื่องมือปุ่มลัดใช้เมื่อ
Breakpoint ConditionAlt+F9หยุดเฉพาะเมื่อเงื่อนไขเป็นจริง เช่น i == 50 หรือเมื่อผ่านครบกี่ครั้ง
WatchShift+F9เฝ้าดูค่านิพจน์ที่สนใจทุกครั้งที่หยุด
Immediate WindowCtrl+Alt+Iพิมพ์ชื่อตัวแปรหรือนิพจน์ แล้วได้ค่าทันที
Call Stackแท็บล่างมาถึงตรงนี้ได้อย่างไร ใครเรียกใคร
BreakpointsCtrl+Alt+Bรวมทุก breakpoint เปิด/ปิดชั่วคราวได้
ThreadsCtrl+Alt+Hโปรแกรมที่มีหลายเธรด ดูว่าแต่ละเธรดอยู่ตรงไหน
New Data Breakpointเมนู Debugหยุดเมื่อค่าตัวแปรเปลี่ยน (หาว่าใครแก้ค่านี้)
Exception SettingsCtrl+Alt+Eเลือกว่าจะหยุดเมื่อ panic หรือ exception แบบไหน
Memory / DisassemblyCtrl+Alt+M / Ctrl+Alt+Dดูไบต์ในหน่วยความจำ และภาษาเครื่อง (สำหรับผู้ชำนาญ)
Diagnostic ToolsCtrl+Alt+F2กราฟหน่วยความจำและ CPU ของโปรแกรมที่รันอยู่
Attach to ProcessCtrl+Alt+Pดีบักโปรแกรมที่รันอยู่แล้ว

เทสต์

Git

ฐานข้อมูล

Data > Add Connection... ต่อ MySQL/MariaDB, PostgreSQL หรือไฟล์ SQLite ได้ ดูตารางใน Server Explorer (Ctrl+Alt+S) เขียน SQL แล้วกด Ctrl+Shift+E เพื่อรัน แก้ข้อมูลในตารางผลลัพธ์ได้โดยตรง

อ่านละเอียดที่ ทำงานกับฐานข้อมูล

ปุ่มลัดที่ใช้บ่อย

ปุ่มทำอะไรปุ่มทำอะไร
Ctrl+SบันทึกCtrl+F / Ctrl+Hค้นหา / แทนที่
Ctrl+Shift+Fค้นหาในทุกไฟล์Ctrl+Tไปที่ไฟล์ ฟังก์ชัน หรือชนิดใดก็ได้
Ctrl+/เปิด/ปิด commentCtrl+Dทำสำเนา
Alt+↑ Alt+↓ย้ายบรรทัดขึ้นลงCtrl+M, Ctrl+Mพับ/กางโค้ด
Ctrl+K, Ctrl+Kคั่นหน้า (bookmark)Ctrl+Alt+Tโครงร่างของไฟล์ (Document Outline)
Alt+F7ตั้งค่าโปรเจกต์Ctrl+Shift+BBuild ทั้ง solution